اڪثر علائقن جي پاڻي ۾ وڏي مقدار ۾ سنکيو موجود

 سنڌ ۾ جر جي پاڻي ۾ سنکيو وڏي مقدار ۾ موجود هوندو آهي، جيڪو ماڻهن جي صحت لاءِ انتهائي هاڃيڪار آهي، صوبي ۾ 6 ضلعا ان حوالي سان وڌيڪ متاثر آهن، انهن ضلعن جي ماڻهن ۾ فولاد جي تمام گهڻي گهٽتائي ٿئي ٿي، ماهرن موجب اهو سنکيو ماڻهن ۾ ڪينسر جو سبب بڻجي سگهي ٿو ۽ تنتي سرشتي کي معذور ڪري ٿو، جنهن سان ماڻهو ڪوما ۾ هليو ويندو آهي، جڏهن ته چمڙي ان سان وڌيڪ متاثر ٿئي ٿي، ماهرن موجب سنکيو هڪ غير ڌاتوئي عنصر آهي، جيڪو جر ۽ زمين جي مٿان واري پاڻي ۾ ملندو آهي، ان کي ڪا به شڪل يا بوءِ ناهي، پر جڏهن اهو پاڻي ۾ وڌي ويندو آهي ته پوءِ ”زهر“ بڻجي ويندو آهي، سنڌ ۾ ٺٽو، بدين، دادو، ميرپورخاص، نوابشاهه، نوشهروفيروز، خيرپور، شڪارپور ۽ گهوٽڪي جي جر جي پاڻي ۾ سنکيو مليو آهي، سنڌ حڪومت جي ماحوليات واري کاتي پاران ڪرايل سروي ان سنکيو جي موجودگي جو پتو پيو آهي، جنهن دوران انهن ڇهن ئي ضلعن جي مختلف يونين ڪائونسلن مان پاڻي جا 20 هزار 218 نمونا ورتا ويا هئا، جنهن مان ٺٽي ضلعي ۾ پاڻي ۾ وڌيڪ سنکيو مليو آهي، ماهرن موجب انهي دوران هينڊ پمپ (نلڪن)، ٽيوب ويلن، کوهن ۽ واٽر سپلاءِ جي پاڻي جون ٽيسٽون ڪيون ويون هيون، انهن ۾ سنکيو جي موجودگي جي تصديق ٿي آهي، ڪجهه ضلعن ۾ سياسي ۽ ذاتي معاملن جي ڪري سروي نه ٿي سگهي، جن ۾ سکر، ڪشمور، جيڪب آباد ۽ ٻيا ضلعا شامل آهن، ماحويلات جي تحفظ لاءِ ڪم ڪندڙ پاڻي چڪاس ڪرڻ جي ماهر محمد صابر جو چوڻ آهي ته سنڌ ۾ پاڻي ۾ سنکيو هجڻ جا ڪيترائي سبب آهن، منهنجي خيال ۾ سڀ کان وڏو سبب برساتون گهٽ پوڻ ۽ سنڌو درياءَ ۾ پاڻي جي کوٽ آهن، هن ٻڌايو ته اسان وٽ محدود ذريعا آهن، تنهن ڪري اسين ان تي ڪو گهڻو ڪم نه ڪري سگهيا آهيون.