ٻارن ۾ چوري جي عادت

 بي اين سنڌو بلوچ

ٻارڙن ۾ چوري ڪرڻ جو رجحان تمام گهڻو وڌي رهيو آهي، ٻار اسڪولن ۾ پنهنجي ساٿي ٻارن جون رنگين پينسلون، رٻڙ، شارپنر ۽ پين وغيره چورائي پنهنجي ٿيلهن ۾ لڪائي ڇڏيندا آهن ۽ ڪيترا ٻار جڏهن مائرن سان گڏجي بازار ويندا آهن ته اتي به مائرن جي سامهون ريڙهي تان شيون چوري ڪري کائيندا آهن پر مائرون انهن کي روڪڻ يا سمجهائڻ جي زحمت گوارا ناهن ڪنديون، ايتري تائين جو ٻار ڪنهن جنرل اسٽور تان پائوڊر جو ڊٻو يا ڪا ڪريم وغيره کڻندو آهي ته ماءُ منع ڪرڻ بدران کيس چوندي آهي ته ”لڪاءِ ته دڪاندار نه  ڏسئي“ ۽ اهي ٻار جڏهن وڏا ٿي پنهنجي ئي گهر مان ماءُ جي صندوق ڀڃي پئسا چوري ڪري ويندا آهن ته پوءِ اهي مائرون روئينديون ۽ پڇتائينديون آهن، جيتوڻيڪ ان جون ذميوار اهي پاڻ هونديون آهن، ٻار جي پهرين درسگاهه ماءُ جي هنج آهي، هڪ قابل ۽ سمجهدار ماءُ ٻار کي پهرين ئي اسٽيج تي يعني اسڪول ۾ داخل ڪرائڻ کان اڳ ئي پنهنجي ۽ پرائي  شيءِ جو فرق سمجهائيندي آهي ۽ بنا اجازت جي ٻئي جي شيءِ استعمال ڪرڻ کان منع ڪري ڇڏيندي آهي. چوري جي عادت صرف غريبن جي ٻارن ۾ نه آهي پر امير گهراڻن جا ٻار به انهيءَ عادت جو شڪار هوندا آهن، اها عادت ٻارن ۾ ايتري ته پختي ٿي ويندي آهي جو باوجود هر طرح جي آسائشن جي اهي نوجواني ۾ به انهيءَ عادت کان ڇوٽڪارو حاصل ناهن ڪري سگهندا.

”ٻار ننڍپڻ ۾ جن خصلتن جو عادي هوندو آهي سڄي زندگي هن جو طرز عمل اهو ساڳيو هوندو آهي“، ڪردار سازي لاءِ بهترين عمر ٻالڪپڻ آهي، ظاهر آهي پهرين ذميواري ماءُ جي آهي، ڪيتريون مائرون انهيءَ ذميواري کي نڀائي رهيون آهن ۽ ڪيتريون مائرون اهڙيون آهن جيڪي ٻارن کي صحيح ۽ غلط بابت نه ٿيون سمجهائن، هنن جو خيال هوندو آهي ته ٻار وڏا ٿي پاڻ ئي سمجهي ويندا، مون ڪٿي پڙهيو هو ته ننڍپڻ ۾ سيکاريل ۽ سمجهايل شيون ٻارن جي لاشعور ۾ جمع ٿينديون رهنديون آهن ۽ روح ۾ انهن جون پاڙون تمام  مضبوط ٿي وينديون آهن. سياڻن جو چوڻ آهي ته ننڍڙي ٻوٽي جي نرم شاخ کي سڌو ڪري سگهجي ٿو پر مضبوط وڻ جي ٽاري کي نه، سو ضرورت ان ڳالهه جي آهي ته برائيءَ کي پهرين اسٽيج کان روڪيو وڃي، جيڪڏهن برائي کي نه روڪيو ويو ته هو روزاني پنهنجي ٻارن جا اسڪولي بيگس وغيره چيڪ ڪن، انهن جي سرگرمين تي نظر رکن، ٻارن جي سٺي تربيت ڪرڻ والدين جو فرض آهي ۽ سٺي تربيت جو پهريون اصول آهي، ٻارن ۾ اخلاقي قدرن کي اجاگر ڪيو وڃي ۽ اهو تڏهن ممڪن آهي جڏهن اوهان جديد دور جي تقاضائن سان گڏو گڏ ٻارن جي پرورش ۽ تربيت اسلامي اصولن موجب ڪريو، ٻار انهن انسانن ۽ هستين سان محبت ۽ انهن کي گهڻو آئيڊيا لائيز ڪندا آهن جيڪي ٻارن سان پيار ڪندا آهن. ٻار جو مثال ڪوري ڪاغذ جهڙو آهي جنهن تي اوهان پنهنجي مرضيءَ واري تحرير لکي سگهو ٿا، ڪجهه وقت بعد اها تحرير اڻ مٽ تحرير جي صورت ۾ اوهان جي سامهون ايندي.